Các bài tập ôn tập chương 1 hóa 9 năm 2024
+ Tên oxit axit = tên nguyên tố phi kim (kèm tiền tố chỉ số nguyên tử kim loại hoặc phi kim) + oxit (kèm tiền tố chỉ số nguyên tử oxi) Một số tiền tố chỉ số nguyên tử: mono : 1; đi : 2; Tri : 3..... VD: CO2 : Cacbon dioxit P2O5: Đi photpho penta oxit + Tên oxit bazo = Tên nguyên tố kim loại (kèm hóa trị nếu nguyên tố kim loại có nhiều hóa trị) + oxit VD: Fe2O3 : Sắt (III) oxit Tính chất hóa học Oxit axit Oxit bazo
VD: SO2 + H2O → H2SO3
CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3 + H2O
(Một số oxit bazo có thể tác dụng với oxit axit: K2O, Na2O, BaO, CaO) SO2 + BaO → BaSO3
BaO + H2O → Ba(OH)2
FeO + H2SO4 → FeSO4 + H2O
SO2 + BaO → BaSO3 Oxit lưỡng tính Oxit trung tính Oxit lưỡng tính vừa tác dụng với dung dịch axit, vừa tác dụng với dung dịch bazo để tạo thành muối và nước Al2O3 + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2O Al2O3 + 2NaOH → NaAlO2 + H2O Oxit trung tính là những oxit không tác dụng với axit, bazo hay với nước VD: NO, CO, N2O,... III. AXIT Axit là hợp chất mà phân tử có một hay nhiều nguyên tử hidro liên kết với gốc axit. CTTQ: HnA VD: HCl, H2SO4, HNO3, H3PO4... Cách gọi tên:
VD: HCl: axit clohidric HF: axit flohidric
VD: H2SO4 : Axit sunfuric HNO3: Axit nitric Axit có ít nguyên tử oxi : Tên axit = Axit + tên phi kim + ơ VD: H2SO3 : Axit sunfurơ Tính chất hóa học
Axit làm đổi màu quỳ tím sang màu đỏ
VD: H2SO4 + BaO → BaSO4 + H2O
VD: 2HCl + Cu(OH)2 → CuCl2 + 2H2O
(dung dịch HCl, H2SO4 tác dụng KL (trừ một số KL: Ag, Cu, ...) H2SO4 + Fe → FeSO4 + H2
(Sản phẩm sinh ra là chất dễ bay hơi. hoặc muối mới không tan) * Lưu ý: Al, Fe, Cr thụ động trong HNO3 đặc nguội, H2SO4 đặc nguội H2SO4 đặc nóng, HNO3 tác dụng với hầu hết các kim loại (trừ Au, Pt) và không sinh ra khí H2 Cu + H2SO4 đặc → CuSO4 + SO2 + 2H2O IV. BAZO Bazo là hợp chất gồm một nguyên tử kim loại liên kết cới một hay nhiều nhóm hidroxit (OH) CTTQ: M(OH)n VD: NaOH; Fe(OH)3 Cách gọi tên bazo: Tên bazo = Tên nguyên tố kim loại (kèm hóa trị nếu nguyên tố hóa trị có nhiều hóa trị) + hidroxit VD: Fe(OH)2 : Sắt (II) hidroxit NaOH: Natri hiroxit Tính chất hóa học - Tác dụng với axit => Muối + H2O Ca(OH)2 + H2SO4 → CaSO4 + 2H2O - Bazo tan làm đổi màu chất chỉ thị + Qùy tím chuyển thành màu xanh, phenol phtalein chuyển thành màu hồng - Bazo tan tác dụng với oxit axit => Muối + H2O Ba(OH)2 + CO2 → BaCO3 + H2O - Bazo tan tác dụng với dung dịch muối => Muối mới + Bazo mới (ĐK: Sản phẩm sinh ra phải có ít nhất 1 chất kết tủa) 2NaOH + CuSO4 → Cu(OH)2 + Na2SO4 - Bazo không tan bị nhiệt phân hủy => Oxit bazo + H2O Cu(OH)2 .\(\xrightarrow{{{t}^{0}}}\).CuO + H2O
Muối là hợp chất mà phân tử gồm một hay nhiều nguyên tử kim loại liên kết với một hay nhiều gốc axit CTTQ: AxBy A là kim loại, B là gốc axit VD: K2SO4; CaCO3, ... Tên gọi: Muối trung hòa: Tên nguyên tố kim loại (kèm hóa trị nếu nguyên tố kim loại có nhiều hóa trị) + Tên gốc axit VD: Na2SO4 : Natri sunfat Muối axit : Tên nguyên tố kim loại + hidro + tên gốc axit VD: NaHCO3 : Natri hidrocacbonat Tính chất hóa học -Dung dịch muối + kim loại → Muối mới + KL mới VD: CuSO4 + Fe → FeSO4 + Cu - Muối + axit → Muối mới + axit mới (Sản phẩm sinh ra phải có chất kết tủa, hoặc khí bay ra) VD: CaCO3 + HCl → CaCl2 + CO2 + H2O - Dung dịch muối + dung dịch bazo => Muối mới + bazo mới (Sản phẩm sinh ra phải có ít nhất 1 chất kết tủa) VD: CuSO4 + NaOH → Cu(OH)2 + Na2SO4 - Dung dịch muối + dung dịch muối => 2 muối mới (Sản phẩm sinh ra phải có ít nhất 1 chất kết tủa) VD: Na2SO4 + BaCl2 → BaSO4 + NaCl VI. Mối quan hệ giữa các hợp chất vô cơ CHƯƠNG 2: KIM LOẠI
- Tính chất chung: Tính dẻo, dẫn điện, dẫn nhiệt và ánh kim - Tính chất riêng: Khối lượng riêng (D) ; nhiệt độ nóng chảy, độ cứng II. Tính chất hóa học - Tác dụng với phi kim Tác dụng với oxi => Oxit kim loại (Trừ một số kl như Ag, Au, Pt) Fe + O2 → Fe2O3 Tác dụng với phi kim khác => Muối Ca + Cl2 → CaCl2 - Tác dụng với axit + KL + Axit (HCl ; H2SO4 loãng) => Muối + H2 Mg + H2SO4 → MgSO4 + H2 + KL + Axit (HNO3, H2SO4 đ) => Muối + Sản phẩm khử + H2O Cu + H2SO4 đ → CuSO4 + SO2 + H2O - Tác dụng với dung dịch muối => Muối mới + KL mới Cu + 2AgNO3 → Cu(NO3)2 + 2Ag III. Dãy hoạt động hóa học của kim loại K Na Ba Ca Mg Ak Zn Fe (H) Cu Hg Ag Pt Au Ý nghĩa dãy hoạt động hóa học của kim loại: + Đi từ trái sang phải, mức độ hóa học của kim loại giảm dần + Kim loại đứng trước Mg, phản ứng với nước ở điều kiện thường tạo thành dung dịch kiềm giải phóng khí hidro + Kim loại đứng trước H phản ứng với một số dung dịch axit (HCl, H2SO4, ...) giải phóng khí hidro + Kim loại đứng trước (trừ Na, K, Ca, Ba, ...) đẩy được kim loại đứng sau ra khỏi dung dịch muối IV. SO SÁNH TÍNH CHẤT CỦA NHÔM VÀ SẮT Nhôm – Al (NTK : 27) Sắt – Fe (NTK : 56) 1. Tính chất vật lí Màu trắng bạc, có ánh kim, nhẹ, dẻo, dẫn điện, dẫn điện tốt Màu trắng xám, có ánh kim, nặng, dẻo, dẫn điện, dẫn nhiệt tốt, nhưng kém hơn nhôm 2. Tính chất hóa học Đều mang đầy đủ tính chất hóa học của KL
2Al + 3S \(\xrightarrow{{{t}^{0}}}\)Al2S3 Fe + S \(\xrightarrow{{{t}^{0}}}\)FeS
2Al + O2 → 2Al2O3 Fe + O2 → Fe3O4
2Al + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2 Fe + 2HCl → FeCl2 + H2 Cả Al, Fe đều không tác dụng với HNO3, H2SO4 đặc nguội
2Al + 3FeSO4 → Al2(SO4)3 + 3Fe Fe + 2AgNO3 → Fe(NO3)2 + 2Ag
2Al + 2NaOH + 2H2O → 2NaAlO2 + 3H2 Không phản ứng 3. Hợp chất Al2O3 và Al(OH)3 có tính lưỡng tính Al2O3 + 6HCl → AlCl3 + 3H2 Al2O3 + 2NaOH → 2NaAlO2 + H2O Al(OH)3 + 3HCl → AlCl3 + 3H2O Al(OH)3 + NaOH → NaAlO2 + 2H2O FeO; Fe2O3; Fe3O4 là oxit bazo 4. Sản xuất Nguyên liệu: Quăng boxit có thành phần chủ yếu là Al2O3 và criolit 2Al2O3 \(\xrightarrow{{{t}^{0}}}\) 4Al + 3O2 Nguyên liệu: Quặng sắt (Manhetit, hemantit,...)
1. Hợp kim Là chất rắn thu được khi làm nguội hỗn hợp nóng chảy của nhiều kim loại khác nhau hoặc của kim loại và phi kim. Gang Thép - Gang là hợp kim của sắt với cacbon và một số nguyên tố khác (Mn, Si, S, ...) trong đó hàm lượng C từ 2 – 5% - Có 2 loại gang: + Gang trắng dùng để luyện thép + Gang xám để chế tạo máy móc, thiết bị - Thép là hợp kim của sắt và Cacbon, một số nguyên tố khác trong đó làm lượng C < 2% - Thép thường được dùng chế tạo máy móc, công cụ lao động trong xây dựng Sản xuất: * Nguyên liệu - Quặng sắt (Manhetit: Fe3O4; Hemantit: Fe2O3,...) - Than cốc, không khí, ... Dùng CO khử các oxit sắt ở nhiệt độ cao trong lò luyện kim. * Qúa trình sản xuất: - Phản ứng tạo CO: C + O2 \(\xrightarrow{{{t}^{0}}}\) CO2 C + CO2 \(\xrightarrow{{{t}^{0}}}\) 2CO - Khử oxit sắt Fe2O3 + 3CO \(\xrightarrow{{{t}^{0}}}\) 2Fe + 3CO2 Fe3O4 + 3CO \(\xrightarrow{{{t}^{0}}}\) 3Fe + 4CO2 - Tạo xỉ: CaO + SiO2 → CaSiO3 Sản xuất: * Nguyên liệu: - Gang; - Sắt phế liệu - Khí oxi * Nguyên tắc sản xuất: Oxi hóa các kim loại, phi kim để loại khỏi gang phần lớn các nguyên tố C, S, P, Mn, Si, ... * Qúa trình sản xuất: - Phản ứng tạo FeO: 2Fe + O2 \(\xrightarrow{{{t}^{0}}}\) 2FeO - FeO oxit hóa các nguyên tố khác có trong gang như: C, S, P, Mn, Si, ... thành oxit để loại ra khỏi thép FeO + Mn \(\xrightarrow{{{t}^{0}}}\) Fe + MnO VI. SỰ ĂN MÒN KIM LOẠI VÀ BẢO VỆ KIM LOẠI KHÔNG BỊ ĂN MÒN 1. Sự ăn mòn kim loại Sự phá hủy kim loại và hợp kim trong môi trường tự nhiên do tác dụng hóa học gọi là sự ăn mòn kim loại 2. Những yếu tố ảnh hưởng đến sự ăn mòn kim loại - Nhiệt độ: Nhiệt độ cao, ăn mòn nhanh - Các chất trong môi trường: ẩm, nhiều chất OXH thì ăn mòn nhanh 3. Các phương pháp bảo vệ kim loại không bị ăn mòn - Ngăn không cho kim loại tiếp xúc với môi trường xung quanh - Chế tạo các hợp kim có khả năng chống, chịu ăn mòn CHƯƠNG 3: PHI KIM
- Ở điều kiện thường, các phi kim tồn tại ở cả 3 trạng thái: rắn, lỏng, khí. - Phần lớn các phi kim không dẫn điện, dẫn nhiệt kém, không có ánh kim - Một số phi kim độc như: Cl2, Br2, I2, ... II. TÍNH CHẤT HÓA HỌC 1. Tác dụng với kim loại => Muối (hoặc oxit) VD: Hg + S → HgS 2. Tác dụng với hidro => Hợp chất khí VD: H2 + Cl2 → 2HCl 3. Mức độ hoạt động của phi kim Mức độ hoạt động hóa học mạnh hay yếu của các phi kim xét dựa vào khả năng tác dụng của phi kim với kim loại và hidro |