Buồng trứng trái nằm ở đâu

Nang buồng trứng là một căn bệnh phụ khoa rất dễ gặp ở chị em đang trong độ tuổi sinh đẻ. Bệnh có thể kiểm soát nhưng nếu không được can thiệp kịp thời có thể dẫn đến vô sinh, ung thư. Chính vì vậy mà bất kỳ ai cũng cần phải tìm hiểu về căn bệnh này để có biện pháp phòng tránh hiệu quả.

1. Nang buồng trứng là gì?

U nang buồng trứng là hiện tượng một khối u có chứa dịch lỏng phát triển bất thường ở buồng trứng. Khối u có thể hình thành từ các mô của buồng trứng hoặc mô của các cơ quan khác. Ai cũng có thể mắc bệnh u nang buồng trứng, đặc biệt trong độ tuổi từ 20 đến 45 tuổi rất dễ mắc u nang buồng trứng ác tính và thường ít gặp ở phụ nữ tiền mãn kinh.

U nang buồng trứng là hiện tượng khối u lỏng phát triển bất thường trong buồng trứng

U nang buồng trứng có thể chỉ xảy ra ở buồng trứng bên trái hoặc bên phải, cũng có trường hợp u nang cả hai bên, trong đó u nang buồng trứng phải phổ biến hơn. Một số dạng u nang thường gặp hiện nay:

  • U nang nước: là một túi có chứa dịch trong, vỏ mỏng, cuống dài. Ở mặt ngoài và mặt trong nang đôi khi có các nhú nhỏ, số nhú càng nhiều thì nguy cơ ung thư càng cao.

  • U nang bì là các khối u xuất phát từ tế bào mầm, cấu trúc như lớp sừng dày, thường gặp ở dạng lành tính.

  • U nang nhầy là các khối u chia thành nhiều thùy, kích thước lớn, có thể dính với các nội tạng xung quanh.

  • Nang noãn bọc là các nang khi trường thành nhưng không được giải phóng và liên tục lớn lên, dẫn đến các chị em bị chậm kinh.

U nang buồng trứng có thể chỉ xảy ra ở một bên

  • Nang hoàng thể là các hoàng thể sau khi giải phóng phát triển không bình thường, tạo thành các nang có lớp bọc mỏng chứa đầy dịch trong.

  • Dạng ít gặp nhất là nang hoàng tuyến. Đây là trường hợp các nang noãn bọc bị kích thích không thể giải phóng và xảy ra hiện tượng hoàng thể hóa.

2. Nguyên nhân gây u nang buồng trứng

Nguyên nhân gây u nang buồng trứng khá đa dạng, tuy nhiên thường gặp nhất là do các vấn đề liên quan đến rối loạn nội tiết tố nữ, sự thay đổi hormon, các bệnh lý về nội mạc tử cung hoặc buồng trứng,...

  • Rối loạn nội tiết tố nữ ở các giai đoạn sinh lý của cơ thể hoặc do các bệnh lý nội tiết, bệnh phụ khoa. Nội tiết tố bị phá hủy có thể dẫn đến suy tuyến thượng thận.

  • Sử dụng quá nhiều thuốc tránh thai dẫn đến những thay đổi hormon ở nữ giới.

  • Chế độ ăn uống ít rau xanh, giàu loại thực phẩm có chứa các chất tác động đến nội tiết tố nữ hoặc hormon như thịt, trứng, sữa.

  • Người thường xuyên ở trong tình trạng căng thẳng, stress cao độ hoặc thừa cân, béo phì cũng có thể là đối tượng dễ bị u nang.

  • Phụ nữ đã từng bị sẩy thai hoặc các bé gái có hiện tượng dậy thì sớm cũng cần phải cảnh giác với bệnh này.

  • Nang trứng bị dị tật, phát triển không bình thường, hấp thu các chất dinh dưỡng kém.

  • Mạch máu của các nang bị vỡ, chảy máu, dẫn đến hình thành u nang xuất huyết.

  • Thể vàng không tiêu biến sau khi phóng noãn mà tồn tại dai dẳng.

  • Các tế bào biểu mô, tế bào mầm, tế bào mô đệm phát triển bất thường.

  • Biến chứng của u nang buồng trứng: xoắn nang, vỡ nang,...

Phụ nữ thường xuyên bị stress cao độ có thể dẫn đến u Nang buồng trứng

3. U nang buồng trứng có thai được không?

Có khá nhiều chị em lo lắng về vấn đề sinh con khi bị u nang buồng trứng. Điều này không phải vô cớ vì tùy vào trường hợp mà có thể dẫn đến vô sinh ở nữ giới. Đối với các bệnh nhân bị u nang một bên hoặc u nang cơ năng hầu như có thể điều trị được vì vẫn còn một bên nang hoạt động bình thường và ở dạng lành tính.

Cụ thể các trường hợp mắc bệnh và khả năng mang thai như sau:

  • Các bệnh nhân bị u nang cơ năng có kích thước khối u nhỏ thì vẫn có thể mang thai bình thường.

  • Các bệnh nhân bị u nang một bên có kích thước lớn phải cắt bỏ thì còn một bên bình thường nên vẫn có khả năng mang thai.

  • Trường hợp bệnh nhân bị u nang hai bên nhưng còn 1 phần nang lành không bị cắt tách thì vẫn có thể mang thai nhưng khả năng thụ thai thấp hơn so với người bình thường hay người còn một bên nang nguyên vẹn.

  • Còn đối với các bệnh nhân mắc phải các khối u thực thể thì chỉ có những trường hợp lành tính mới còn có khả năng mang thai và sinh con. Các dạng thực thể ác tính và phải cắt bỏ toàn bộ 2 bên nang trứng thì phụ nữ sẽ mất đi đặc quyền mang nặng đẻ đau của người mẹ.

4. Điều trị như thế nào khi bị u nang buồng trứng?

Hầu hết các trường hợp bị u nang buồng trứng ở giai đoạn sớm đều không có biểu hiện rõ ràng do đó rất khó để chị em có thể phát hiện. Vậy nên nếu có bất kỳ biểu hiện nào nghi ngờ, các chị em cần phải đến ngay cơ sở y tế để được khám và kiểm tra.

Một số trường hợp u nang buồng trứng không cần can thiệp như nang được hình thành do các nang noãn lớn dần hay nang xuất huyết. Các dạng u nang này có thể tự tiêu biến sau một vài chu kỳ kinh nguyệt mà không cần sự can thiệp y khoa nào. Nếu bạn nhân cảm thấy đau, bác sĩ sẽ hướng dẫn các cách giảm đau như massage, nghỉ ngơi nhiều hơn, chườm nóng, vận động nhẹ nhàng hoặc có thể dùng thuốc giảm đau,...

Một số phương pháp điều trị u nang buồng trứng hiện nay đối với các trường hợp cần can thiệp như:

  • Sử dụng thuốc làm teo, vỡ khối u hoặc các loại thực phẩm chức năng để cân bằng nội tiết tố nữ, thúc đẩy cơ thể sản sinh ra chất để tiêu diệt khối u nang. Trước tiên, các bác sĩ sẽ kê toa cho bệnh nhân sử dụng thuốc ngăn ngừa quá trình rụng trứng và hạn chế việc hình thành u mới.

  • Phẫu thuật nội soi để bóc tách các khối u ra khỏi buồng trứng hoặc cắt bỏ hoàn toàn nếu buồng trứng bị tổn thương nặng nề.

  • Sử dụng phương pháp ngoại khoa là mổ hở với các khối u có kích thước lớn, u bán xoắn, u xoắn vỡ, nghi ngờ nhiễm trùng, hoại tử.

  • Kết hợp giữa phương pháp cắt bỏ khối u với các phương pháp trị liệu khác như quang tuyến trị liệu, hóa trị liệu. Đặc biệt là hỗ trợ bệnh nhân về mặt tinh thần, điều trị tâm lý.

Kết hợp các phương pháp can thiệp và điều trị tâm lý đối với các bệnh nhân bị u nang buồng trứng

Bất kể bạn là ai cũng đều có nguy cơ là nạn nhân của căn bệnh nang buồng trứng. U nang buồng trứng sẽ không còn đáng lo ngại nếu các chị em có sự quan tâm đúng cách. Chính vì vậy mà chị em không được bỏ qua bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ nào. Để hiểu rõ hơn về bệnh cũng như các điều trị, phòng tránh u nang, các chị em có thể liên hệ qua hotline: 1900 565656 để trao đổi trực tiếp và được các bác sĩ chuyên khoa tại Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC tư vấn miễn phí.

Tham vấn y khoa: Bác sĩ lâm sàng Lê Duy Thảo

Buồng trứng là tuyến sinh dục nữ – cơ quan sinh sản chính của nữ giới. Tuy nhiên không phải ai cũng hiểu rõ những kiến thức xung quanh buồng trứng như cấu tạo, chức năng hay kích thước,… Vì vậy, bài viết dưới đây sẽ cung cấp đầy đủ thông tin về buồng trứng để giúp các chị em có thể hiểu rõ hơn về cơ thể của mình.

Buồng trứng nằm ở hai bên tử cung dựa vào thành chậu hông bé và được giữ tại chỗ bởi dây chằng gắn vào tử cung. Vị trí của buồng trứng sẽ thay đổi tùy thuộc vào số lần sinh con của phụ nữ. 

Đối với phụ nữ chưa trải qua sinh nở thì buồng trứng ở tư thế đứng, trục dọc nằm thẳng đứng. 

Vị trí buồng trứng trong cơ thể phụ nữ

Buồng trứng bắt đầu phát triển khi phôi thai khoảng 8 tuần tuổi và trong thời kỳ mang thai, chúng trải qua một số thay đổi để chuẩn bị cho vai trò sinh sản  khi phụ nữ đến độ tuổi sinh nở.

Ngay từ khi sinh ra thì bé gái đã có hai buồng trứng, mỗi buồng có đường kính 1 cm và nặng từ 250 đến 350 mg. Ở tuổi dậy thì, kết quả của sự thay đổi nội tiết tố phức tạp chính là lần rụng trứng diễn ra lần đầu tiên. Buồng trứng sẽ tăng dần về kích thước trong giai đoạn trứng nước và trọng lượng của chúng sẽ tăng gấp 10 lần. Khi trưởng thành, buồng trứng đạt kích thước trung bình 3,5 x 2 x 1 cm, tương đương với thể tích từ 3 đến 6 ml.

Theo thời gian, trứng trong buồng trứng giảm và thời kỳ rụng trứng sẽ kết thúc. Tại thời điểm này, người phụ nữ sẽ bước vào thời kỳ mãn kinh. Trong và sau giai đoạn này, buồng trứng giảm dần  kích thước.

Thông thường kích thước buồng trứng sẽ có mối liên hệ với số lượng trứng tiềm năng trong thời kỳ sinh sản của phụ nữ. Nếu một người phụ nữ có buồng trứng nhỏ thì nhiều khả năng gặp khó khăn khi mang thai do cô ấy có dự trữ trứng thấp hơn.

Tuy nhiên có buồng trứng lớn cũng không đồng nghĩa là phụ nữ có khả năng sinh sản cao hơn. Ví dụ, buồng trứng có thể có kích thước lớn do kết quả của u nang hoặc khối u. Hoặc buồng trứng có kích thước lớn hơn thường gặp ở những phụ nữ mắc buồng trứng đa nang. Trong những trường hợp như vậy, nó thường liên quan đến sự bất thường trong rụng trứng và do đó có các mức độ khó khăn khác nhau khi mang thai.

Buồng trứng có 3 thành phần chính

Bề mặt: Lớp bề mặt của buồng trứng được hình thành bởi biểu mô hình khối đơn giản, được gọi là biểu mô mầm.

Cortex: Vỏ não [phần ngoài] của buồng trứng phần lớn bao gồm một lớp mô liên kết. Nó hỗ trợ hàng ngàn nang. Mỗi nang nguyên thủy chứa một noãn bào được bao quanh bởi một lớp tế bào nang.

Medulla: Tủy [phần bên trong] bao gồm các stroma hỗ trợ và chứa một mạng lưới thần kinh.

Vào giai đoạn tháng thứ năm của thai kỳ thì buồng trứng bào thai có khoảng 7 triệu trứng. Tuy nhiên khi sinh ra, buồng trứng của bé gái chỉ chứa khoảng 2 triệu trứng và độ tuổi dậy thì con số giảm xuống còn khoảng 400.000 trứng. 

Ngay từ khi sinh ra, số trứng đã phát triển đầy đủ trứng mới sẽ không sản sinh thêm nữa. Đến độ tuổi dậy thì, nhiều trứng tiêu đi do hiện tượng thoái hóa và bị loại bỏ. Quá trình này tiếp diễn cả cuộc đời, kể cả khi phụ nữ có thai. 

Buồng trứng cơ quan sinh sản quan trọng nhất của phụ nữ

Buồng trứng có ba chức năng quan trọng: tiết ra hormon, bảo vệ tế bào trứng được sản xuất ra và giải phóng trứng để thụ tinh với tinh trùng.

Một trong những chức năng chính là của buồng trứng là “che chở” và “bảo vệ” trứng cho đến khi chúng sẵn sàng được sử dụng. Người ta thường cho rằng phụ nữ được sinh ra với nguồn trứng dùng trong suốt cả một đời. Nhưng một nghiên cứu mới của Trường Khoa học Sinh học thuộc Đại học Edinburgh đã phát hiện ra rằng hóa trị liệu có thể khiến phát triển thêm trứng mới. Tuy nhiên, nghiên cứu này mới chỉ được tiến hành trong phạm vi nhỏ nên chưa thể đưa ra kết luận chính thức.

Buồng trứng sản xuất hormon sinh sản nữ gọi là estrogen và progesterone, và một số hormon ít hơn gọi là relaxin and inhibin. 

Thường có ba loại estrogen khác nhau: estrone, estradiol và estriol. Chúng được cơ thể sử dụng để giúp phát triển các đặc tính nữ trưởng thành, chẳng hạn như ngực và hông lớn hơn, và để hỗ trợ chu kỳ sinh sản. 

Quá trình sản xuất và chức năng của Progesterone và Estrogen

Khi phụ nữ đến tuổi dậy thì, buồng trứng sẽ giải phóng một quả trứng mỗi tháng. Vùng dưới đồi gửi tín hiệu đến tuyến yên để giải phóng các chất kích thích tố sinh dục [hormone kích thích nang trứng và hormone luteinizing]. Những hormon này rất cần thiết cho chức năng sinh sản bình thường, bao gồm cả sự điều hòa của chu kỳ kinh nguyệt.

Khi trứng di chuyển xuống ống dẫn trứng, progesterone được giải phóng. Nó được tiết ra bởi một tuyến tạm thời hình thành trong buồng trứng sau khi rụng trứng được gọi là hoàng thể. Progesterone chuẩn bị cho cơ thể mang thai bằng cách làm cho niêm mạc tử cung dày lên. Nếu một người phụ nữ không mang thai, hoàng thể sẽ biến mất. 

Nếu một phụ nữ đang mang thai, việc mang thai sẽ kích hoạt nồng độ estrogen và progesterone cao, ngăn trứng tiếp tục trưởng thành. Progesterone được tiết ra để ngăn ngừa co bóp tử cung có thể làm xáo trộn phôi đang phát triển.  

Nồng độ estrogen tăng gần cuối thai kỳ cảnh báo tuyến yên tiết ra oxytocin, gây co bóp tử cung. Trước khi sinh, buồng trứng giải phóng relaxin, đúng như tên gọi, làm lỏng dây chằng vùng chậu để chuẩn bị chuyển dạ. 

Giải phóng trứng một trong những chức năng quan trọng của buồng trứng

Trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt, buồng trứng sẽ có chức năng giải phóng trứng. Quá trình này được gọi là rụng trứng. Bên trong mỗi buồng trứng, có nang trứng và bên trong mỗi nang là một quả trứng “ngủ đông”. Khi một phụ nữ được sinh ra, cô ấy có khoảng 150.000 đến 500.000 nang trong buồng trứng. Vào thời điểm phụ nữ trưởng thành về mặt sinh lý, một người sẽ có khoảng 34.000 nang [theo Encyclopedia Britannica].

Khi một quả trứng đặc biệt được kích thích đến trưởng thành bởi các hormon được giải phóng từ tuyến yên, nang trứng sẽ di chuyển đến thành buồng trứng. Ở đây, trứng và nang trứng phát triển và “chín”. Khi “chín”, trứng sẽ sẵn sàng rụng. Các nang trưởng thành, được gọi là nang Graafian, có thể phát triển đường kính lên tới khoảng 1,2 inch [30 mm].

Khi các nang trứng với trứng trưởng thành vỡ, trứng sẽ được phóng vào ống dẫn trứng gần nhất. Từ đó, trứng di chuyển đến tử cung. Cơ thể sản xuất hormon progesterone để làm cho niêm mạc tử cung dày hơn để dễ tiếp nhận trứng đến. Hormon này được tạo ra bởi các tế bào mới phát triển nơi trứng cũ đã từng ở trong buồng trứng. Những tế bào này được gọi là hoàng thể và hoạt động như các tuyến tạm thời.

Nếu không có tinh trùng, hoặc nếu trứng không được thụ tinh, cơ thể sẽ ngừng sản xuất progesterone vào khoảng chín ngày sau khi rụng trứng. Mỗi chu kỳ kinh nguyệt trung bình khoảng 28 ngày.

Nếu trứng được thụ tinh, hoàng thể và sau đó là nhau thai của thai nhi sẽ tiếp tục sản xuất progesterone. Hormon này không chỉ giữ cho tử cung là một môi trường thân thiện cho trứng phát triển, nó còn ngăn chặn buồng trứng giải phóng nhiều trứng hơn. 

IVF Hồng Ngọc hi vọng với bài viết này các chị em sẽ có thêm nhiều thông tin bổ ích liên quan đến buồng trứng – cơ quan sinh sản quan trọng nhất của phụ nữ.

Bài viết tham khảo từ các nguồn: //www.livescience.com/58862-ovary-facts.html  //www.endocrineweb.com/endocrinology/overview-ovaries //www.institutobernabeu.com/foro/en/ovary-size-important/

Xem thêm các bài viết khác:

U bì buồng trứng

Buồng trứng đa nang: các dấu hiệu và bí quyết tăng tỉ lệ thụ thai

Ứ dịch vòi trứng và phương pháp điều trị

Video liên quan

Chủ Đề